Embedded Files
ayg‘oqchi
[ ay-g‘oq-chi ] ot
кирил алифбосида: айғоқчи
Ma’nosi:
Ma’nosi:
Maxfiy agent, josus.
| Махфий агент, жосус.
Misollar:
Misollar:
Sekinroq gapir, o‘g‘lim, xon ayg‘oqchilari daydib yurishibdi. (J. Sharipov, Xorazm)
Zorgening safdoshlari bu oqshom o‘zlariga dushman ayg‘oqchilarning qurshovida qaytishdi. (Gazetadan)
Kelib chiqishi (etimologiya):
Kelib chiqishi (etimologiya):
turkiy (qarang: qadimgi turkiy tillar (uzb) ; proto-turk tili (uzb) ; umumiy turkiy tillar (uzb) & o‘g‘ur tillari (tur) )
АЙҒОҚЧИ 'одамларнинг иш-амалини, фикр-ўйини пинҳона билиб олиш билан шуғулланувчи шахс, жосус'. Бир вақтлар айғоқчи жуда кўпайиб кетган эди. Бу сўз эски ўзбек тилида 'фош қилувчи ахборот' маъносини англатган айғақ отидан (КРС, 29) -чы қўшимчаси билан ясалган. Ҳозирги ўзбек тилида мустақил ишлатилмайдиган айғақ сўзи асли қадимги туркий тилда 'гапир-' маъносини англатувчи ай- феълининг (ЭСТЯ, I, 99) 'такрор' маъносини ифодаловчи -ға қўшимчаси билан ҳосил қилинган шаклига -қ от ясовчисини қўшиб ясалган; кейинчалик сўз бошланишидаги а унлиси ä унлисига, қ ундоши олдидаги а унлиси â унлисига алмашган, ы унлисининг қаттиқлик белгиси иўқолган: [(ай- + ға = айға-) + қ = айғақ] + чы = айғақчы > äйғâқчи.
Manbalar:
Manbalar:
Oʻzbek tilining izohli lug‘ati: 80 000 dan ortiq so‘z va so‘z birikmasi, 5-jildli, (2006–2008), _ 2021 _ Tahrir hay’ati: E. Begmatov, A. Madvaliyev, N. Mahkamov, T. Mirzayev (rahbar) N. To‘xliyev, E. Umarov, D. Xudoyberganova, A. Hojiyev, _ A. Madvaliyev tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi til va adabiyot instituti, "Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, _ Toshkent sh.
Oʻzbek tilining etimologik lug‘ati I-jild: turkiy so‘zlar, _ 2000, _ Shavkat Rahmatullayev, _ O‘zbekiston respublikasi Fan va texnika davlat qo‘mitasi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy Universiteti, "Universitet" nashriyoti, _ Toshkent sh.
O‘zbek tilining o‘quv imlo lug‘ati: 27000 dan ortiq so‘z (2022), _ 2023, _ A.F. Madvaliyev, Y.R. Odilov, A.K. Saidnoʻmonov, _ N.M.Mahmudov tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti, «Kafolat print company» nashriyoti, _ Toshkent sh.
Havolalar:
Havolalar:
Девон : Mahmud Koshg‘ariy, Devonu lug‘otit turk. I - III tomlar. Indeks, Toshkent: 1960-1967.
ДТС : Древнетюркский словарь. Лгр.: 1969.
ИРАТЯ : Историческое развитие лексики тюркских языков. М.: 1962.
ИСГТЯ : Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. IV. Лексика. М.: 1961.
КРС : Юдахин К. К. Киргизско-русский словарь. М.: 1965.
ПДП : Малов С. Е. Памятники древнетюркской письменности. M. - Агр.: 1951.
РКС : Русско-казахский словарь. М.: 1954.
ССТТН : Будагов Л. З. Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. I - II томлар. Санктпетербург: 1969- 1971.
ТРС : Магазаник Д.А. Турецко-русский словарь. М.: 1945.
ЭСТЯ : Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков. I - IV томлар. М.: 1974-1989.
ЎТИЛ : O‘zbek tilining izohli lug‘ati. I - II tomlar. M.: 1981.
ЎХШЛ : O‘zbek xalq shevalari lug‘ati. Toshkent: 1971.
Qo‘shimcha
Qo‘shimcha
Savodxon: https://savodxon.uz/
Oʻzbek tilining xalqona izohli lug‘ati: https://izoh.uz/
Ziyo.uz kutubxonasi: https://n.ziyouz.com/
Page updated
Google Sites
Report abuse