ajriq
[ aj-riq ] ot
кирил алифбосида: ажриқ
Boshoqdoshlarga mansub ko‘p yillik serildiz yovvoyi (begona) o‘t.
| Бошоқдошларга мансуб кўп йиллик серилдиз ёввойи (бегона) ўт.
ajriqqa ag‘anaganday
[ aj-riq-qa a-gʻa-na-gan-day ] frazeologik birikma (ravish)
кирил алифбосида: ажриққа ағанагандай
Notinch, bezovta holda azob chekib (yotmoq).
| Нотинч, безовта ҳолда азоб чекиб (ётмоқ).
[Homid] O‘sha kuni tuni bilan ajriqqa ag‘anaganday uxlolmapti. (Sh. G‘ulomov, Baxt bo‘stoniga)
АЖРИҚ 'илдизидан тармоқланиб ер бағирлаб ўсадиган ёввойи ўт'. Ёмғирдан кейин ажриқ тез ўсади. Бу от асли қадимги туркий тилдаги 'ажрат-', 'фарқла-' маъносини англатган аӟыр- феълидан -(ы)қ қўшимчаси билан ясалган; шундан кейин иккинчи бўғиндаги тор унли талаффуз қилинмай қўйган (Девон, I, 124); кейинчалик бу сўз таркибидаги ӟ ундоши й ундошига (Девон, I, 136), й ундоши ўз навбатида ж ундошига алмашган (КРС, 24); ўзбек тилида а унлиси ä унлисига алмашган, ы унлисининг қаттиқлик белгиси йўқолган: аӟыр- + ық = аӟырық > айырық > ажырық > ажрық > äжриқ.
Oʻzbek tilining izohli lug‘ati: 80 000 dan ortiq so‘z va so‘z birikmasi, 5-jildli, (2006–2008), _ 2021 _ Tahrir hay’ati: E. Begmatov, A. Madvaliyev, N. Mahkamov, T. Mirzayev (rahbar) N. To‘xliyev, E. Umarov, D. Xudoyberganova, A. Hojiyev, _ A. Madvaliyev tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi til va adabiyot instituti, "Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, _ Toshkent sh.
Oʻzbek tilining etimologik lug‘ati I-jild: turkiy so‘zlar, _ 2000, _ Shavkat Rahmatullayev, _ O‘zbekiston respublikasi Fan va texnika davlat qo‘mitasi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy Universiteti, "Universitet" nashriyoti, _ Toshkent sh.
O‘zbek tilining o‘quv imlo lug‘ati: 27000 dan ortiq so‘z (2022), _ 2023, _ A.F. Madvaliyev, Y.R. Odilov, A.K. Saidnoʻmonov, _ N.M.Mahmudov tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti, «Kafolat print company» nashriyoti, _ Toshkent sh.
Девон : Mahmud Koshg‘ariy, Devonu lug‘otit turk. I - III tomlar. Indeks, Toshkent: 1960-1967.
ДТС : Древнетюркский словарь. Лгр.: 1969.
ИРАТЯ : Историческое развитие лексики тюркских языков. М.: 1962.
ИСГТЯ : Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. IV. Лексика. М.: 1961.
КРС : Юдахин К. К. Киргизско-русский словарь. М.: 1965.
ПДП : Малов С. Е. Памятники древнетюркской письменности. M. - Агр.: 1951.
РКС : Русско-казахский словарь. М.: 1954.
ССТТН : Будагов Л. З. Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. I - II томлар. Санктпетербург: 1969- 1971.
ТРС : Магазаник Д.А. Турецко-русский словарь. М.: 1945.
ЭСТЯ : Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков. I - IV томлар. М.: 1974-1989.
ЎТИЛ : O‘zbek tilining izohli lug‘ati. I - II tomlar. M.: 1981.
ЎХШЛ : O‘zbek xalq shevalari lug‘ati. Toshkent: 1971.
Savodxon: https://savodxon.uz/
Oʻzbek tilining xalqona izohli lug‘ati: https://izoh.uz/
Ziyo.uz kutubxonasi: https://n.ziyouz.com/