O‘zbek tili lug‘ati

ajramoq
[ aj-ra-moq ]   feʼl 

/teng=/ :   ajralmoq   [ aj-ral-moq ]   feʼl 

кирил алифбосида:   ажрамоқ 

ажралмоқ

Ma’nosi:   

1. Birikkan, yopishgan yeridan ko‘chmoq, uzilmoq. 

2. Birlik, birgalik holatidan chiqmoq, alohida bo‘lmoq. 

3. Birlik holatini yo‘qotmoq, aloqani uzmoq (aloqasi uzilmoq). 

4. Mahrum bo‘lmoq, judo bo‘lmoq; ayrilmoq. 

5. Nikohdan chiqmoq. 

6. Alohidalik kasb etmoq, farqqa ega bo‘lmoq; farqlanmoq. 

7. Alohida tarkib hosil qilmoq. 

8. kam qoʻll. ayn.   Bo‘linmoq. 

9. (j.k.bilan)   Alohida-alohida bo‘lmoq; bo‘linmoq. 

|   1. Бириккан, ёпишган еридан кўчмоқ, узилмоқ.  
2. Бирлик, биргалик ҳолатидан чиқмоқ, алоҳида бўлмоқ.  
3. Бирлик ҳолатини йўқотмоқ, алоқани узмоқ (алоқаси узилмоқ).  
4. Маҳрум бўлмоқ, жудо бўлмоқ; айрилмоқ.  
5. Никоҳдан чиқмоқ.  
6. Алоҳидалик касб этмоқ, фарққа эга бўлмоқ; фарқланмоқ.  
7. Алоҳида таркиб ҳосил қилмоқ.  
8. кам қўлл. айн.   Бўлинмоқ.  
9. (ж.к.билан)   Алоҳида-алоҳида бўлмоқ; бўлинмоқ.

Misollar:   

• /1-ma’no/   Po‘stlog‘i tanasidan ajralmoq. 

• /2-ma’no/   ..ota-onamning roziliklari bilan ulardan ajralib, xolamnikida turdim.   (S. Ayniy, Qullar) 

• /3-ma’no/   Bugungi taraqqiyot esa tabiiylikdan ajralib qolmoqda.   (TV dasturidan) 

• /3-ma’no/   Elga qo‘shilsang — er bo‘lasan, eldan ajralsang — yer bo‘lasan.   (Maqol) 

• /3-ma’no/   Bir minut ham ajralmayman elimdan..   (H. Olimjon) 

• /4-ma’no/   Mansabdan ajralmoq. Oylikdan ajralmoq. 

• /4-ma’no/   Yoridan ajralgan yetti yil yig‘lar, elidan ajralgan o‘lguncha yig‘lar.   (Maqol) 

• /4-ma’no/   Bechora Gulbahor, karvondan ajralgan bo‘taday bo‘zlaydi, sho‘rlik.   (Hamza, Boy ila xizmatchi) 

• /4-ma’no/   Ko‘nglingiz oshufta bo‘lgan narsadan ajralish — azob.   (Gazetadan) 

• /5-ma’no/   Meni tergaydigan bo‘lsang, ZAGSga boraman, ajralaman, debdi.   (P. Tursun, O‘qituvchi) 

• /6-ma’no/   Bu yerda hammadan ajralib turgan shaxs — samarqandlik To‘g‘onbek edi.   (Oybek, Navoiy) 

• /6-ma’no/   Yigit ko‘pgina fazilatlari bilan tengdoshlaridan ajralib turadi.   (Gazetadan) 

• /7-ma’no/   Issiqlik energiyasining ajralishi. 

• /7-ma’no/   Yetmagi ajralib qolgan nisholdadek..   (Shukrullo) 

• /8-ma’no/   Odatda buloqlar o‘zlarining qaysi tog‘ jinslaridan chiqishiga qarab, bir necha turlarga ajraladi.    (Gazetadan.) 

• /9-ma’no/   Ikkiga ajralmoq. Guruhlarga ajralmoq. 

Manbalar: 

• Oʻzbek tilining izohli lug‘ati: 80 000 dan ortiq so‘z va so‘z birikmasi, 5-jildli, (2006–2008), _ 2021 _ Tahrir hay’ati: E. Begmatov, A. Madvaliyev, N. Mahkamov, T. Mirzayev (rahbar) N. To‘xliyev, E. Umarov, D. Xudoyberganova, A. Hojiyev, _ A. Madvaliyev tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi til va adabiyot instituti, "Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, _ Toshkent sh. 

• Oʻzbek tilining etimologik lug‘ati I-jild: turkiy so‘zlar, _ 2000, _ Shavkat Rahmatullayev, _ O‘zbekiston respublikasi Fan va texnika davlat qo‘mitasi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy Universiteti, "Universitet" nashriyoti, _ Toshkent sh. 

• O‘zbek tilining o‘quv imlo lug‘ati: 27000 dan ortiq so‘z (2022), _ 2023, _ A.F. Madvaliyev, Y.R. Odilov, A.K. Saidnoʻmonov, _ N.M.Mahmudov tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti, «Kafolat print company» nashriyoti, _ Toshkent sh. 

Havolalar: 

Девон : Mahmud Koshg‘ariy, Devonu lug‘otit turk. I  - III tomlar. Indeks, Toshkent: 1960-1967. 

ДТС     : Древнетюркский словарь. Лгр.: 1969. 

ИРАТЯ : Историческое развитие лексики тюркских языков. М.: 1962. 

ИСГТЯ : Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. IV. Лексика. М.: 1961. 

КРС      : Юдахин К. К. Киргизско-русский словарь. М.: 1965. 

ПДП      : Малов С. Е. Памятники древнетюркской письменности. M. - Агр.: 1951. 

РКС       : Русско-казахский словарь. М.: 1954. 

ССТТН  : Будагов Л. З. Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. I - II томлар. Санктпетербург: 1969- 1971. 

ТРС       : Магазаник Д.А. Турецко-русский словарь. М.: 1945. 

ЭСТЯ    : Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков. I - IV томлар. М.: 1974-1989. 

ЎТИЛ     : O‘zbek tilining izohli lug‘ati. I - II tomlar. M.: 1981. 

ЎХШЛ    : O‘zbek xalq shevalari lug‘ati. Toshkent: 1971.