O‘zbek tili lug‘ati

aldamchi
[ al-dam-chi ]   sifat   |   ot 

кирил алифбосида:   алдамчи 

Ma’nosi:   

1. Kishini aldashga, avrashga, laqillatishga usta; aldoqchi. 

2. Firibgar, qallob. 

3. Va’dasida turmaydigan; subuti yo‘q; va’dasiz. 

4. Yolg‘on-yashiq gaplarni ko‘p gapiruvchi; yolg‘onchi. 

5. Chalg‘ituvchi, chalg‘itadigan, aldaydigan. 

|   1. Кишини алдашга, аврашга, лақиллатишга уста; алдоқчи.
2. Фирибгар, қаллоб.
3. Ваъдасида турмайдиган; субути йўқ; ваъдасиз.
4. Ёлғон-яшиқ гапларни кўп гапирувчи; ёлғончи.
5. Чалғитувчи, чалғитадиган, алдайдиган. 

Misollar:   

• /1-ma’no/   Bir aldamchi, o‘zing kashmir bo‘lmasang, Madinadan darrov qanday kelasan?!   ("Yodgor")  

• /2-ma’no/   Bularning kayflari shunchalik chog‘ ediki, ko‘rgan kishi.. yaxshi, bor barakadan boshi osmonga yetgan aldamchi savdogarmi deb o‘ylar, muqarrar shunday deb o‘ylar edi.   (M. Ismoiliy, Farg‘ona tong otguncha) 

• /3-ma’no/   — Aldamchi! — Bu aldashlar — aldash emas, siz hali qarab turing, qochqoq!   (A. Qodiriy, O‘tgan kunlar) 

• /5-ma’no/   Ko‘nglida bir lahza uchgan behuda, aldamchi xayollardan qutuldi.   (Oybek, Tanlangan asarlar) 

Manbalar: 

• Oʻzbek tilining izohli lug‘ati: 80 000 dan ortiq so‘z va so‘z birikmasi, 5-jildli, (2006–2008), _ 2021 _ Tahrir hay’ati: E. Begmatov, A. Madvaliyev, N. Mahkamov, T. Mirzayev (rahbar) N. To‘xliyev, E. Umarov, D. Xudoyberganova, A. Hojiyev, _ A. Madvaliyev tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi til va adabiyot instituti, "Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, _ Toshkent sh. 

• Oʻzbek tilining etimologik lug‘ati I-jild: turkiy so‘zlar, _ 2000, _ Shavkat Rahmatullayev, _ O‘zbekiston respublikasi Fan va texnika davlat qo‘mitasi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy Universiteti, "Universitet" nashriyoti, _ Toshkent sh. 

• O‘zbek tilining o‘quv imlo lug‘ati: 27000 dan ortiq so‘z (2022), _ 2023, _ A.F. Madvaliyev, Y.R. Odilov, A.K. Saidnoʻmonov, _ N.M.Mahmudov tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti, «Kafolat print company» nashriyoti, _ Toshkent sh. 

• O‘zbek tili sinonimlarining izohli lug‘ati, _ 2023, _ Mualliflar jamoasi: Nizomiddin Mahmudov, Durdona Lutfullayeva, Yorqinjon Odilov, Durdona Xudoyberganova, Ma’rufjon Yo‘ldoshev, Shuhrat Ko‘chimov, Dilrabo Andaniyazova, Feruza Musayeva, _ Nizomiddin MAHMUDOV tahriri ostida, _ O‘zbekiston Respublikasi  Vazirlar Mahkamasining Davlat tilini ­rivojlantirish departamenti, O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti, G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, _ Toshkent sh.   

•  آلتای، نورالله، اۉزبېک تیلی سۉزلیگی، جهانی همکارلیکلر اداره سی، مالیزیا، ١٣٨٦ هـ.      
  Oltoy, Nurulloh. Oʻzbek tili soʻzligi. Malayziya: Jahoniy Hamkorliklar Idorasi, 1386 h. [2007/2008 m.]   (Āltāy, Nūrullāh. Ūzbēk tīlī sūzlīgī. 

Havolalar: 

Девон : Mahmud Koshg‘ariy, Devonu lug‘otit turk. I  - III tomlar. Indeks, Toshkent: 1960-1967. 

ДТС     : Древнетюркский словарь. Лгр.: 1969. 

ИРАТЯ : Историческое развитие лексики тюркских языков. М.: 1962. 

ИСГТЯ : Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. IV. Лексика. М.: 1961. 

КРС      : Юдахин К. К. Киргизско-русский словарь. М.: 1965. 

ПДП      : Малов С. Е. Памятники древнетюркской письменности. M. - Агр.: 1951. 

РКС       : Русско-казахский словарь. М.: 1954. 

ССТТН  : Будагов Л. З. Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. I - II томлар. Санктпетербург: 1969- 1971. 

ТРС       : Магазаник Д.А. Турецко-русский словарь. М.: 1945. 

ЭСТЯ    : Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков. I - IV томлар. М.: 1974-1989. 

ЎТИЛ     : O‘zbek tilining izohli lug‘ati. I - II tomlar. M.: 1981. 

ЎХШЛ    : O‘zbek xalq shevalari lug‘ati. Toshkent: 1971.