ajrim
[ aj-rim ] ot
кирил алифбосида: ажрим
Ikki oʻrtadagi ish yuzasidan xulosaviy natija; kelishuv, kelishtiruv.
ajrim qilmoq (pastroqda qarang)
huq. Sud qarori.
| 1. Икки ўртадаги иш юзасидан хулосавий натижа; келишув, келиштирув.
2. ҳуқ. Суд қарори.
/2-ma’no/ Bekobod shahar sudi.. Ahmedovning jinoiy ishi yuzasidan chiqarilgan xususiy ajrimni yuborgan. (Gazetadan)
/2-ma’no/ — Toʼrani chaqirtiramiz, siz yendi ketavering, ajrimini maʼlum qilamiz, — dedi qozikalon. (J. Sharipov, Xorazm)
ajrim qilmoq
[ aj-rim qil-moq] qo‘shma feʼl
кирил алифбосида: ажрим қилмоқ
kelishmovchilikni, nizoli holatni bir yoqlik qilmoq.
huq. tomonlar ishi yuzasidan hukm chiqarmoq.
| 1. келишмовчиликни, низоли ҳолатни бир ёқлик қилмоқ.
2. ҳуқ. томонлар иши юзасидан ҳукм чиқармоқ.
/1-ma’no/ Sidiqjon oʻrnidan turib, koʼcha eshigi tomon yoʼnalgan edi.. xotini toʼxtatdi: — Toʼxtang, ajrim qilib keting! (А. Qahhor, Qoʼshchinor chiroqlari.)
/1-ma’no/ Yoshlarning koʼpchiligi Mannop To‘rayevga nisbatan qay munosabatda boʼlishlarini ajrim qilib oldilar. (J. Аbdullaxonov. Toʼfon)
/2-ma’no/ Yaxshisi sudga bering — bizni ajrim qilsin. ("Mushtum")
AЖРИМ 'икки томонни келиштирув қарори'. Кечаги иш бўйича адолатли ажрим чиқарилди. Бу от асли айыр- феълининг таркибидаги й ундоши ж ундошига алмашуви билан юзага келган ажыр- шаклига -(ы)м қўшимчасини қўшиб ясалган (КРС, 24); шундан кейин иккинчи бўғиндаги тор унли талаффуз қилинмай қўйган, а унлиси ä унлисига алмашган, ы унлисининг қаттиқлик белгиси йўқолган: (айыр- > ажыр—) + ым = ажырим > ажрым > äжрим.
Oʻzbek tilining izohli lug‘ati: 80 000 dan ortiq so‘z va so‘z birikmasi, 5-jildli, (2006–2008), _ 2021 _ Tahrir hay’ati: E. Begmatov, A. Madvaliyev, N. Mahkamov, T. Mirzayev (rahbar) N. To‘xliyev, E. Umarov, D. Xudoyberganova, A. Hojiyev, _ A. Madvaliyev tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Alisher Navoiy nomidagi til va adabiyot instituti, "Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi" Davlat ilmiy nashriyoti, _ Toshkent sh.
Oʻzbek tilining etimologik lug‘ati I-jild: turkiy so‘zlar, _ 2000, _ Shavkat Rahmatullayev, _ O‘zbekiston respublikasi Fan va texnika davlat qo‘mitasi Mirzo Ulug‘bek nomidagi O‘zbekiston Milliy Universiteti, "Universitet" nashriyoti, _ Toshkent sh.
O‘zbek tilining o‘quv imlo lug‘ati: 27000 dan ortiq so‘z (2022), _ 2023, _ A.F. Madvaliyev, Y.R. Odilov, A.K. Saidnoʻmonov, _ N.M.Mahmudov tahriri ostida, _ Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi O‘zbek tili, adabiyoti va folklori instituti, «Kafolat print company» nashriyoti, _ Toshkent sh.
Девон : Mahmud Koshg‘ariy, Devonu lug‘otit turk. I - III tomlar. Indeks, Toshkent: 1960-1967.
ДТС : Древнетюркский словарь. Лгр.: 1969.
ИРАТЯ : Историческое развитие лексики тюркских языков. М.: 1962.
ИСГТЯ : Исследования по сравнительной грамматике тюркских языков. IV. Лексика. М.: 1961.
КРС : Юдахин К. К. Киргизско-русский словарь. М.: 1965.
ПДП : Малов С. Е. Памятники древнетюркской письменности. M. - Агр.: 1951.
РКС : Русско-казахский словарь. М.: 1954.
ССТТН : Будагов Л. З. Сравнительный словарь турецко-татарских наречий. I - II томлар. Санктпетербург: 1969- 1971.
ТРС : Магазаник Д.А. Турецко-русский словарь. М.: 1945.
ЭСТЯ : Севортян Э. В. Этимологический словарь тюркских языков. I - IV томлар. М.: 1974-1989.
ЎТИЛ : O‘zbek tilining izohli lug‘ati. I - II tomlar. M.: 1981.
ЎХШЛ : O‘zbek xalq shevalari lug‘ati. Toshkent: 1971.
Savodxon: https://savodxon.uz/
Oʻzbek tilining xalqona izohli lug‘ati: https://izoh.uz/
Ziyo.uz kutubxonasi: https://n.ziyouz.com/